Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι περιβαλλοντικές μελέτες στο Ελαφονήσι και το Κεδρόδασο?

Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι περιβαλλοντικές μελέτες στο Ελαφονήσι και το Κεδρόδασο

Το Ελαφονήσι και ο Κεδρόδασος στη δυτική Κρήτη αποτελούν μερικές από τις πλέον ευαίσθητες και σημαντικές φυσικές περιοχές της Μεσογείου, όχι μόνο για την οικολογική τους αξία αλλά και για την πίεση που δέχονται από τον τουρισμό και τις επισκέψεις χιλιάδων ανθρώπων κάθε καλοκαίρι. Για αυτόν τον λόγο όλο το σύνολο της περιοχής περιλαμβάνεται στο Δίκτυο Natura 2000, το ευρωπαϊκό σύστημα προστατευόμενων ζωνών με στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Τι είναι η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για την Κρήτη

Η πιο σημαντική περιβαλλοντική διαδικασία που τρέχει για το Ελαφονήσι και τον Κεδρόδασο είναι η «Μελέτη 9: Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και Σχεδίων Διαχείρισης για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Κρήτης», η οποία έχει ως στόχο να καθορίσει σε επίσημα σχέδια προστασίας και διαχείρισης τις χρήσεις γης, τις ζώνες προστασίας και τα όρια δραστηριοτήτων στις προστατευόμενες περιοχές, ανάμεσα στις οποίες είναι και η περιοχή Ελαφονησίου – Άγιου Δίκαιου (ELBA43404).

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας +1

Η μελέτη αυτή:

Συντάχθηκε και δημοσιεύτηκε στη βάση του έργου ΕΠΜ που χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020».

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Περιλαμβάνει αναλυτική χαρτογράφηση του φυσικού περιβάλλοντος, της χλωρίδας και της πανίδας, και καθορίζει ειδικές χρήσεις γης και ζωνών προστασίας (Ζώνες Απόλυτης Προστασίας, Ζώνες Προστασίας της Φύσης, Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών κ.λπ.).

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Πού βρίσκεται τώρα η διαδικασία

📍 Τελικό Προσχέδιο ΕΠΜ: Το τελικό προσχέδιο της ΕΠΜ (2ης ομάδας περιοχών) έχει ήδη εκπονηθεί και φέρει ημερομηνία σύνταξης 02/02/2023, δείχνοντας ότι η μελέτη των οικολογικών χαρακτηριστικών, των ανθρώπινων επιπτώσεων και η πρόταση ζωνών έχουν ολοκληρωθεί σε επίπεδο τελικού κειμένου.

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

📍 Διαβούλευση και έγκριση: Παρότι το τελικό προσχέδιο υπάρχει, το επόμενο βήμα είναι η επίσημη έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης και των Σχεδίων Διαχείρισης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Προς αυτήν την κατεύθυνση, πρόσφατη ανακοίνωση της Περιφέρειας Κρήτης (2 Οκτωβρίου 2025) αναφέρει ότι εγκρίθηκαν από το ΥΠΕΝ οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και Σχέδια Διαχείρισης για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 στην Κρήτη, ένα σημαντικό βήμα που ανοίγει το δρόμο για να εφαρμοστούν ρυθμίσεις.

Τι σημαίνει πρακτικά η έγκριση

Η έγκριση από το ΥΠΕΝ σημαίνει ότι:

Οι μελέτες θεωρούνται επιστημονικά και νομικά έτοιμες για να περάσουν στο επόμενο στάδιο, δηλαδή θεσμοθέτηση με Π.Δ. (Προεδρικό Διάταγμα) και εφαρμογή του Σχεδίου Διαχείρισης.

Θα καθοριστούν επίσημα οι ζώνες με διαφορετικά καθεστώτα προστασίας και χρήσεων, π.χ. ποιες περιοχές είναι αυστηρά προστατευόμενες και ποιες μπορούν να έχουν συγκεκριμένες χρήσεις με περιορισμούς.

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Τι απομένει για να «τρέξουν» οι μελέτες στην πράξη

Αν και οι μελέτες είναι «τεχνικά έτοιμες», δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί πλήρως στο πεδίο με:

Επίσημη θεσμοθέτηση με Προεδρικά Διατάγματα για κάθε προστατευόμενη περιοχή.

Εφαρμογή και έλεγχο των ζωνών προστασίας, που σημαίνει κανόνες για ό,τι συμβαίνει μέσα στις ζώνες (π.χ. ανθρώπινες δραστηριότητες, πρόσβαση, υποδομές).

Συντονισμό με τους τοπικούς φορείς, τους δήμους και τον ΟΦΥΠΕΚΑ για την υλοποίηση του Σχεδίου Διαχείρισης.

Αυτό σημαίνει ότι μέχρι σήμερα (Φθινόπωρο/Χειμώνας 2025–2026) οι μελέτες βρίσκονται στο στάδιο ολοκληρωμένης σύνταξης και έγκρισης από το ΥΠΕΝ, αλλά όχι ακόμη πλήρους εφαρμογής στο πεδίο — δηλαδή τίθενται σε προτεραιότητα προς υλοποίηση αλλά δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε κανονιστικό, εφαρμοστέο πλαίσιο στη γη για όλους τους πολίτες και τους φορείς.